Cô giáo như mẹ hiền

A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

      Trường Mầm non số 2 Xuân Hòa cách tỉnh lỵ Lào Cai trên 100 cây số và cách trung tâm huyện gần 30 cây số. Là một trong những ngôi trường thuộc vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, học sinh nhà trường trên 95% là con em đồng bào dân tộc ít người như: Mông, Tày, Dao, Phù lá…trường có một điểm trường chính và 03 điểm trường ở thôn bản với 254 học sinh từ 2 đến 5 tuổi. Cùng với sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước về cơ sở vật chất, sự ủng hộ của Cấp ủy, chính quyền và người dân trong các hoạt động giáo dục và tình thần đoàn kết, trách nhiệm của mỗi cán bộ giáo viên. Trường Mầm non số 2 Xuân Hòa đã vượt qua những khó khăn, thách thức trở thành một điểm sáng về giáo dục mầm non của tỉnh Lào Cai. Trong 03 năm học gần đây nhà trường luôn được đánh giá tập thể lao động xuất sắc, lao động tiến, năm học 2016 – 2017 nhà trường đã đạt giải cấp tỉnh về xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn, năm học 2017 -2018 nhà tham gia Hội thi “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” đạt giải nhất cấp huyện, giải nhì cấp tỉnh, và đạt Bằng khen của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo; trên 85% cán bộ giáo viên được đánh giá hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, nhiều cán bộ giáo viên đã được tặng thưởng các danh hiệu thi đua như: Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh, Chiến sỹ thi đua cấp cơ sở, giấy khen của UBND huyện Bảo Yên…và quan trọng hơn hết là nhà trường đã nhận được sự tin tưởng của chính quyền và của nhân dân.

      Bằng sự tâm huyết của cán bộ giáo viên, người dân vùng cao Xuân Hòa đã nhận biết được môi trường giáo dục đối với bậc học mầm non là hết sức cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, vui chơi của trẻ, thông qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Nhà trường cũng đã xác định khi xây dựng môi trường học tập cần để trẻ được chủ động, tích cực tham gia vào các hoạt động vui chơi, khám phá, trải nghiệm theo phương châm “Học bằng chơi, chơi mà học”. Nói cách khác là phải lấy trẻ làm trung tâm. Bắt đầu từ những chiếc giá để giày dép, tủ đồ cá nhân, bình nước, khay để cốc, giá đựng đồ chơi, giá để khăn rửa mặt, dụng cụ vệ sinh đều được thiết kế phù hợp với tầm vóc của trẻ để trẻ có thể tự phục vụ bản thần mình. Khi đến lớp trẻ đều tự cất giày, dép, cặp sách, đồ dùng cá nhân vào đúng vị trí quy định, sau đó trẻ có thể tự lấy đồ chơi để chơi. Bằng cách làm đó đã góp phần để giáo dục trẻ tính nề nếp, tính tự lập ngay từ nhỏ và giúp trẻ tự tin hơn khi đến trường, đến lớp.

       Với đặc thù là trường học miền núi, hầu hết học sinh là con em đồng bào dân tộc ít người. Nên quan trọng nhất đối với nhà trường là thu hút được học sinh ra lớp và tăng cường tiếng việt cho trẻ. Vì thực tế những ngày đầu đến trường rất ít trẻ nói tiếng phổ thông mà chỉ sử dụng bản ngữ địa phương. Các hoạt động day, học của trường đều hướng vào trẻ, tạo nhiều cơ hội cho trẻ được thực hành, trải nghiệm. Cụ thể trong lớp học được trang trí phù hợp với tính chất của các hoạt động, phù hợp với chủ đề và phù hợp với lứa tuổi, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ. Bố trí, sắp xếp các khu vực chơi, hoạt động trong lớp đảm bảo an toàn phù hợp với không gian, thuận tiện cho việc sử dụng của cô và trẻ. Sắp xếp thiết bị, đồ chơi, theo hướng mở, kích thích sự chú ý và hứng thú tìm tòi, khám phá của trẻ; tạo cơ hội cho trẻ được hợp tác trò chuyện và chia sẻ ý kiến với bạn bè từ đó ngôn ngữ của trẻ được phát triển. Tất cả đồ dùng, đồ chơi trong các góc đều hết sức phong phú về thể loại, phần lớn các đồ dùng, đồ chơi này đều do các cô giáo tự làm, nguyên liệu tận dụng từ vỏ đồ hộp, vật dụng gia đình hư hỏng, vải vụn, lá cây… Trong hoạt động học, ngoài những tiết âm nhạc để các em luyện phát âm, tạo không khí vui tươi, nhà trường đã sự dụng những đồ vật, nguyên liệu sẵn có vào tiết học để dạy trẻ các tiếng, từ, câu trong tiếng việt. Như tiết học làm quen tiếng việt, đồ vật được sử dụng là chiếc xe đạp và mục tiêu cô giáo sẽ giới thiệu cho trẻ một số từ, cụm từ mới gồm: Xe đạp; Đi xe đạp; Dắt xe đạp. Với hoạt động chung cả lớp cô giáo nêu vấn đề, giới thiệu về đồ vật, cụm từ mới sau đó đọc mẫu để trẻ phát âm theo, tiếp đó từng nhóm nhỏ rồi từng cá nhân thực hiện theo yêu cầu của cô giáo. Mỗi hoạt động, mỗi cụm từ mới đều được thực hiện theo những bước như vậy, bằng hình thức trực quan, sinh động đã giúp trẻ dễ học, dẽ tiếp thu hơn. Còn hoạt động bên ngoài lớp học, nhà trường đã tạo ra một không gian hấp dẫn trẻ ngay từ ngày đầu đến trường, từ việc bố trí diện tích sân tập thể dục cho trẻ, khu chơi thể thao như: cột bóng rổ, thang leo, khu vực chơi với đồ chơi ngoài trời cầu trượt, bập bênh...; khu vực chơi “giao thông”; khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi...; khu vực trẻ trồng rau, trồng cây và chăm sóc cây cối, con vật nuôi; khu chơi với các nhân vật cổ tích, hay còn gọi là “vườn cổ tích”; khu “sân khấu ngoài trời”, khu trồng cỏ, trồng hoa, trồng cây cảnh, cây ăn quả, cây bóng mát trên sân trường; khu tạo sân cỏ... hệ thống đường đi lối lại trên sân. Nhà trường cũng đã sáng kiến tận dụng những khoảng sân, góc vườn phác thảo lên những hình vẽ như: Bông hoa, hình côn trùng và những hình thù ngộ nghĩnh khác, kết hợp vào đó là những chữ cái, con số. Khi các trẻ chơi, vận động ở những khu vực này cũng chính là lúc trẻ được học, những chữ cái tiếng việt, những con số được trẻ tiếp nhận một cách hết sức tự nhiên. Rồi trong khu vui chơi với cát, sỏi, vườn cổ tích các em không những được hòa mình vào với thiên nhiên mà dưới sự hỗ trợ của cô giáo các em được chơi các trò chơi: Đồng hồ cát, vận chuyển cát, sỏi, trong trò chơi các em lại học được cách đếm số tự nhiên. Đùng với phương châm, mục tiêu của giáo dục mầm non các em “học bằng chơi, chơi mà học”.

         Trong tiết hoạt động góc, ở đây cô giáo cho trẻ tự nhận góc chơi yêu thích, tự chọn bạn chơi, tự chọn cách chơi với những đồ chơi gần gũi với thiên nhiên. Khuôn viên lớp học chỉ khoảng 25 mét vuông, nhưng cô giáo đã tận dụng tối đa không gian để tạo ra những góc chơi như: góc xây dựng, nghệ thuật, sách truyện, âm nhạc… Ở góc xây dựng, được sự hỗ trợ của cô giáo, các trẻ đã cùng nhau trao đổi, tranh luận để thiết kế, sắp xếp một khu phố với đường phố, nhà cao tầng, đèn tín hiệu giao thông, các phương tiện tham gia giao thông, khu công viên cây xanh…góc nghệ thuật các em được thể hiện năng khiếu vẽ tranh, cắt dán các hình theo mẫu, xé gián các bức tranh theo tưởng tượng của em như: tranh về gia đình, về mái trường; góc chợ quê các trẻ được chơi trò đóng vai người bán, người mua ở lứa tuổi này các em đã có những mẫu hội thoại, đối thoại với trong khi mua bán hết sức hồn nhiên, đáng yêu; góc ẩm thực các em sẽ nhận biết được những loại lương thực, thực phẩm, các loại rau, củ quả. Chơi trò chế biến, nấu các món ăn mà các các em thường được cô giáo, bố mẹ nấu cho ăn tại trường và ở nhà. Ở khuôn viên sân trường từng tốp học sinh tham gia các trò chơi dân gian theo sở thích như: kéo co, chơi ô ăn quan, nhóm thì chơi với cát, với sỏi, nhóm thì thăm quan, tưới nước, chăm sóc vườn cây, nhóm thì tập trung ở khu thư viện ngoài trời để được nghe cô giáo kể những câu chuyện cổ tích ý nghĩa, sau đó các em tự kể lại những câu chuyện cho các bạn cùng nghe… Qua việc để cho trẻ được tự lựa chọn bạn chơi, cách chơi, giúp trẻ biết làm việc theo nhóm, biết trao đổi, chia sẻ, suy nghĩ và vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống, giải quyết các tình huống mà trẻ gặp phải để dần hình thành phong cách mạnh dạn, tự tin trong quá trình học tập. Các sản phẩm của trẻ được trưng bày tại các góc, luôn có sự thay đổi vì thế cũng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ.

        Để trẻ có một cơ sở vật chất, môi trường học tập tốt nhất ngoài sự đầu tư của Nhà nước. Nhà trường đã có những cách làm sáng tạo, thường xuyên củng cố, mua sắm thêm đồ dùng, đồ chơi. Phía ngoài lớp học, từ những vật dụng thải loại, những chiếc lốp ô tô, xe máy cũ qua bàn tay khéo léo của các cô giáo đã tạo nên những con thú ngộ nghĩnh, những bồn hoa, chậu hoa hết sức đặc biệt, cũng từ những vật dụng thải loại đó tạo nên những chiếc bàn thư viện ngoài trời hết sức hữu dụng. Còn khu vườn cổ tích, khu để trẻ chơi với nước, cát và sỏi, bằng sự sáng tạo các cô giáo nhà trường đã tạo nên những suối nước ngay trong khuôn viên trường, lối đi trong khu vui chơi các cô cũng đã tỉ mỉ tạo ra những mảnh bê tông hình chiếc lá, hình chân thú với đủ kích cở, màu sắc hết sức vui mắt, ngoài những giờ học trong lớp thì đây là khu vực được trẻ trong trường yêu thích nhất. Ở đây các em được thỏa sức chơi những trò chơi mình yêu thích như: Xích đu, cầu bập bênh, chơi bỏ sỏi vào ống, khám phá đồng hồ cát…Ngoài ra vật liệu để các em chơi là hộp màu, đất nặn, tượng đất và các viên sỏi. Với sự hướng dẫn của cô giáo, trí tưởng tượng của trẻ nhỏ các em đã tô những bức tượng hết sức ngộ nghĩnh, những viên sỏi màu săc lạ mắt và những bức tranh đất nặn ấn tượng. Những sản phẩm của các em đã được cô giáo sử dụng để trang trí khu vui chơi ở một số vị trí trong khuôn viên trường. Còn với những bức tường lớp học, tường rào với bàn tay của giáo viên đã tạo nên bức tranh sinh động, những câu truyện cổ tích ý nghĩa, vẽ hình bông hoa, chiếc lá làm bể cát, bể nước, các hình đó không những để trang trí mà còn để giáo dục trẻ biết yêu cái đep, tính thẩm mỹ, mà trẻ còn được chơi trực tiếp với các hình ảnh đó.

         Nhà trường đã tận dụng tối đa diện tích, không gian trong trường, để quy hoạch, thiết kế thành các khu để trẻ có thể học, có thể chơi như: sân bóng đá, khu trồng rau xanh, khu trồng hoa, khu trồng cây ăn quả, cây bóng mát…Nhà trường cũng đã tận dụng những thứ có sẵn trong thiện nhiên, trong sân trường cho trẻ hoạt động. Trong hoạt động cho trẻ chơi, giáo viên nhà trường đã lựa chọn nội dung, hình thức phong phú, phù hợp thời điểm, thay đổi nội dung ở các buổi trong tuần, giúp trẻ hứng thú tham gia; trò chơi vận động, trò chơi dân gian, hoạt động tham quan, quan sát môi trường, thiên nhiên, chăm sóc cây xanh, vườn rau. Khi trẻ chơi, giáo viên chơi cùng trẻ; gợi mở, tạo tình huống mở để trẻ giải quyết tình huống; tạo cơ hội cho trẻ được tự do khám phá một cách tự nhiên hứng thú và sáng tạo, giúp trẻ phát triển toàn diện: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm kỹ năng xã hội và thẩm mỹ. Hằng tuần, hằng tháng hay những ngày lễ nhà trường lại tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, tổ chức giao lưu giữa các lớp trong trường các trò chơi vận động như: Bóng đá, kéo co....hoạt động đã thu hút sự tham gia cỏ vũ nhiệt tình của phụ huynh học sinh, các cô giáo và học sinh trong trường.

        Cùng với đó là những hoạt động thực tế, trại nghiệm của trẻ trong chính khuôn viên trường, trẻ được tham gia tìm hiểu các giống cây trồng, tìm hiểu đặc điểm từng loại rau, cây ăn quả. Được tham gia trồng, chăm sóc, làm cỏ, bón phân, tìm hiểu các loại sâu hại, côn trung có thể phá hoại cây trồng….

         Để các hoạt động giáo dục của cô và trò nhà trường thêm phong phú, ý nghĩa định kỳ nhà trường lại mời các nghệ nhân, người cao tuổi am hiểu về văn hóa, biết làm các dụng cụ đồ chơi dân gian đến trường cùng với các cô giáo làm và hướng dẫn học sinh cùng làm các con vật bằng lá cây, dạy đan lát…Đây là một hoạt động như vậy, từ vật liệu là những lá cây rừng, lá cọ sau khi được hướng dẫn, các em đã được trải nghiệm trực tiếp làm những con vật bằng lá rừng, đan giỏ bằng lá cọ…

         Với các điểm trường lẽ, căn cứ vào kế hoạch năm học cũng như điều kiên thực tế, một số điểm trường đã có những cách làm hay, sáng tạo để thu hút trẻ ra lớp, cùng với đó là thu hút sự quan tâm của phụ huynh để phối hợp cùng nhà trường trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Hình ảnh này là hội chợ Xuân vùng cao ở điểm trường hoạt động này thực sự có ý nghĩa đối với cô giáo, các em học sinh trong trường. Ở đây các em được múa hát, được vui chơi, tham gia các trò chơi dân gian. Đặc biệt các em được cùng với bố mẹ, cô giáo chuẩn bị, sắp xếp các gian hàng trong hội chợ xuân, tham gia bán hàng… Từ những hoạt động trải nghiệm trong ngày hội giúp các em mạnh dạn, tự tin trong việc giao tiếp với mọi người xung quanh. Với các bậc làm cha, làm mẹ sẽ hiểu hơn những hoạt động giáo dục của nhà trường, sự quan tâm, chăm sóc, dạy giổ của thầy cô giáo với con em mình. Người dân đều hết sức phấn khởi, tin tưởng khi đưa con em đến trường và mong muốn nhà trường sẽ có thêm nhiều những hoạt động ý nghĩa để con em đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn bớt thiệt thòi.

        Với 03 điểm trường Mẫu giáo ở các thôn bản có gần 170 học sinh, là con em của đồng bào Mông, Dao, Phù lá, Tày và dân tộc Nùng rải rác ở 12 thôn bản thuộc diện khó khăn nhất của xã Xuân Hòa. Nếu như cách đây khoảng 3 năm về trước việc huy động trẻ ra lớp, duy trì tỷ lệ chuyên cần vào dịp đầu năm học và sau kỳ nghỉ tết Nguyên đán, nghỉ lễ gặp rất nhiều khó khăn. Sau buổi làm việc, ban giám hiệu nhà trường cùng với các cô giáo chia thành từng tốp trèo đèo, vượt suối không kể ngày nắng hay mưa đến tận thôn bản, từng hộ gia đình tuyên truyền, vận động các gia đình cho con em ra lớp. Nhiều hôm đi cả ngày trời nhưng cuối cùng vẫn về không vì cha mẹ học sinh không cho con ra lớp vì phải giúp gia đình chăn trâu, kiếm củi và làm việc nhà. Nhưng những năm gần đây, cùng với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương. Nhà trường, các cô giáo cũng đã có những sáng kiến, giải pháp như tổ chức hội chợ xuân, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, các trò chơi dân gian…Cùng với đó nhà trường đã huy động xã hội hóa đầu tư thêm cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi cho các em. Từ những nguyên vật liệu sẵn có, tân dụng các vật dụng hỏng các cô giáo đã cùng với phụ huynh làm các vật trang trí, đồ chơi cho các em. Từ đó các bậc phụ huynh tin tưởng, các em học sinh thêm yêu trường, yêu lớp. Trong 3 năm trở lại đây tỷ lệ huy động trẻ ra lớp ở điểm trường bản Nhàm luôn đạt trên 97%, trong đó huy động trẻ 5 tuổi ra lớp đạt 100%, tỷ lệ học sinh chuyên cần luôn đạt trên 97%.

         Với phương pháp giáo dục mới, xác định “Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”. Điều quan trong nhất là đội ngũ cán bộ, giáo viên phải nắm được nhu cầu, hứng thú, khả năng của từng trẻ để có cách giảng dạy phù hợp. Vì vậy, nhà trường yêu cầu giáo viên tạo nhiều cơ hội, môi trường thuận lợi cho trẻ . Môi trường ở đây không chỉ dừng lại ở trong lớp học mà tận dụng tất cả không gian trong và ngoài lớp nhằm tạo điều kiện cho trẻ được học, chủ động tham gia các hoạt động vui chơi, khám phá mọi lúc, mọi nơi. Đặc biệt, trẻ được trải nghiệm theo phương châm “Học bằng chơi, chơi mà học” phù hợp từng độ tuổi khác nhau. Qua đó, trẻ hình thành nhân cách và phát triển toàn diện. Chẳng hạn như, trải nghiệm thực tế bằng việc tổ chức cho trẻ đi tham quan ngôi trường của mình; tham gia các trò chơi…. Sau đó, GV đặt nhiều câu hỏi mang tính tư duy để trẻ trả lời. GV chỉ có nhiệm vụ tóm tắt lại vấn đề và định hướng, giáo dục trẻ. Tạo cơ hội cho trẻ tự do khám phá tự nhiên bằng hoạt động chăm sóc cây xanh, vườn rau,…Nhờ đó ngay từ lúc học mầm non, trẻ đã rèn luyện được tính tích cực, tự tin trong các hoạt động, các em đã bắt đầu hình thành các kỹ năng làm việc nhóm. Trẻ cũng học được tính chủ động và tự có thể phục vụ bản thân. Cụ thể các em đã biết vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xa phòng, cùng với bạn chuẩn bị bàn ghể, khăn, lấy bát, thìa chuẩn bị cho bữa cơm. Đến giờ đi ngủ các lại tự đi bê rát giương, rải chiếu, chuẩn chăn gối cho mình. Nhiều em cũng đã biết giúp đỡ những bạn ốm đau, hay những bạn gặp khó khăn trong hoạt động. Khi thức dậy các em cũng tự thu dọn chăn, chiếu, gối, tự vệ sinh cá nhân, cô giáo chỉ quan sát và giú đỡ khi cần thiết.

       Bằng những biện pháp tích cực trên trường mầm non số 2 Xuân Hòa bước đầu đã thu được những kết quả đáng khích lệ như cảnh quan môi trường sư phạm của nhà trường đã được đổi mới khang trang, xanh- sạch- đẹp và thân thiện hơn, 100% trẻ được bảo vệ an toàn tuyệt đối về thể chất và tinh thần, trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, hứng thú tham gia các hoạt động khám phá, trải nghiệm do giáo viên tổ chức. Đội ngũ giáo viên nhà trường tích cực trong mọi hoạt động; tích cực khai thác, thiết kế các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ. Các phong trào thi đua như: Thi trang trí lớp, thi làm đồ dùng đồ chơi, thi giáo viên giỏi đều đạt kết quả cao. Cùng với các hoạt động học tập, trẻ được quan tâm, chăm sóc, được ăn những bữa cơm đảm bảo chất dinh dưỡng, được chơi các trò chơi dân gian, được tự mình lựa chọn những đồ chơi và chơi những trò chơi minh thích. Từ đó các em thêm yêu trường, yêu lớp.

         Có thể nói qua việc xây dựng mô hình trường học lấy trẻ làm trung tâm thì chất lượng giáo dục của Trường Mầm nôn số 2 Xuân Hòa được nâng lên rõ rệt, giáo viên nhận thức và tiếp cận với chương trình nhanh, có nhiều sáng tạo; trẻ có nền nếp, tích cực tham gia hoạt động và mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp. Vì vậy, định hướng của Trường trong những năm học tới là quyết tâm đổi mới môi trường giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục phù hợp góp phần thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, tiếp tục chú trọng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm để không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện./.


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết